
ISROയുടെ ചരിത്രവിക്ഷേപണം; ഭൂനിരീക്ഷണം മുതൽ ദേശീയ സുരക്ഷ വരെ ഇന്ത്യയുടെ ശേഷിയിൽ പുതിയ അധ്യായം
ശ്രീഹരിക്കോട്ട:
ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ ചരിത്രത്തിൽ മറ്റൊരു നിർണായക അധ്യായം എഴുതിക്കൊണ്ട് ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയായ ISRO EOS-05 ഭൂനിരീക്ഷണ ഉപഗ്രഹത്തെ GSLV-F17 റോക്കറ്റിലൂടെ വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ചു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4-ന് പുലർച്ചെ 2.55-ന് ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ സതീഷ് ധവാൻ സ്പേസ് സെന്ററിലെ Second Launch Pad-ൽ നിന്നായിരുന്നു വിക്ഷേപണം. ഏകദേശം 19 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ 2,367 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള EOS-05-നെ ലക്ഷ്യമിട്ട Sub-Geosynchronous Transfer Orbit-ൽ കൃത്യമായി എത്തിക്കാൻ GSLV-F17-ന് കഴിഞ്ഞു. (Indian Space Research Organisation)
ഇത് ഒരു സാധാരണ ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണമല്ല. Geosynchronous orbit-ൽ നിന്ന് ഭൂമിയെ ചിത്രീകരിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ imaging satellite ആണ് EOS-05. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്ത്യയുടെ Earth Observation സംവിധാനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ മാറ്റം വരുത്താൻ കഴിയുന്ന ദൗത്യമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. (Indian Space Research Organisation)
എന്താണ് EOS-05-ന്റെ പ്രത്യേകത?
ഇതുവരെ ഇന്ത്യയുടെ ഭൂരിഭാഗം Earth Observation ഉപഗ്രഹങ്ങളും Low Earth Orbit അല്ലെങ്കിൽ Sun-synchronous polar orbit പോലുള്ള ഭ്രമണപഥങ്ങളിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. അവയ്ക്ക് വളരെ ഉയർന്ന resolution-ൽ ചിത്രങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക പ്രദേശത്തെ നിരന്തരം നിരീക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല.
EOS-05-ന്റെ ആശയം വ്യത്യസ്തമാണ്.
ഏകദേശം 36,000 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള geosynchronous മേഖലയിലേക്ക് എത്തിച്ച ശേഷം ഭൂമിയുടെ വലിയൊരു പ്രദേശത്തെ ആവർത്തിച്ച് നിരീക്ഷിക്കാൻ ഉപഗ്രഹത്തിന് കഴിയും. അതിനാൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, വെള്ളപ്പൊക്കം, കാട്ടുതീ തുടങ്ങിയ അതിവേഗം മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ കൂടുതൽ തുടർച്ചയായി നിരീക്ഷിക്കാൻ ഈ സംവിധാനം സഹായകമാകും. (India Today)
‘ഒരു ചിത്രം’ മാത്രമല്ല — തുടർച്ചയായ നിരീക്ഷണ ശേഷി
EOS-05-ന്റെ ഏറ്റവും വലിയ നേട്ടം persistent observation എന്ന ആശയത്തിലാണ്.
ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ചിത്രം എടുത്ത് അടുത്ത pass വരാൻ കാത്തിരിക്കേണ്ട രീതിയിൽ നിന്ന്, വലിയൊരു ഭൂഭാഗത്തെ കൂടുതൽ ഇടയ്ക്കിടെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യ മാറുകയാണ്.
ഇതിലൂടെ:
- ചുഴലിക്കാറ്റുകളുടെ സഞ്ചാരം നിരീക്ഷിക്കൽ
- വെള്ളപ്പൊക്കവും പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളും വിലയിരുത്തൽ
- കാട്ടുതീ കണ്ടെത്തൽ
- കൃഷിയിടങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണം
- നഗരവികസനവും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികളും
- പരിസ്ഥിതി മാറ്റങ്ങൾ വിലയിരുത്തൽ
- അടിയന്തര രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വിവരശേഖരണം
തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വലിയ പ്രയോജനം ലഭിക്കാം. (India Today)
ദേശീയ സുരക്ഷയിൽ എന്തുകൊണ്ട് പ്രധാനമാണ്?
EOS-05-ന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു വശം strategic Earth observation ആണ്.
അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ, സമുദ്ര മേഖലകൾ, പ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, അതിവേഗം മാറുന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള satellite-based information ലഭ്യമാകുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ situational awareness വർധിപ്പിക്കും.
ഇത് നേരിട്ട് ഒരു “military satellite” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കാൾ, civilian applications-നൊപ്പം strategic applications-നും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന dual-use Earth observation capability എന്നാണ് കാണേണ്ടത്.
പ്രത്യേകിച്ച് അതിർത്തി സുരക്ഷ, maritime awareness, ദുരന്തസമയത്തെ ദേശീയ പ്രതികരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ space-based observation കൂടുതൽ പ്രധാനമാകുന്ന കാലമാണിത്.
അതുകൊണ്ട് EOS-05 ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന് ഒരു പുതിയ data layer കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ദൗത്യമാണ്.
GSLV-F17: റോക്കറ്റിനും ഇത് ഒരു തിരിച്ചുവരവ്
EOS-05 മാത്രമല്ല ഈ ദൗത്യത്തിലെ നായകൻ.
GSLV-F17 തന്നെയും ഈ ദൗത്യത്തിൽ വലിയ പരീക്ഷണത്തിലായിരുന്നു.
ഇത് GSLVയുടെ 19-ാമത്തെ flight ആണ്. 51.7 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള റോക്കറ്റിന് ഏകദേശം 420.5 ടൺ lift-off mass ഉണ്ട്. ഇതിൽ indigenous cryogenic upper stage ഉൾപ്പെടുന്നു. EOS-05 ഏകദേശം 2,367 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള payload ആണ് — GSLV ഇതുവരെ വഹിച്ച ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ payload. (The Times of India)
2021-ലെ GSLV-F10/EOS-03 ദൗത്യം വിജയിക്കാതെ പോയതിന് ശേഷം geosynchronous imaging capability-യിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ യാത്രയ്ക്ക് EOS-05 പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നേടുന്നു. തുടർന്ന് GSLV കുടുംബം NVS-01, INSAT-3DS, NVS-02, NISAR തുടങ്ങിയ ദൗത്യങ്ങളിലൂടെ വീണ്ടും operational confidence പടുത്തുയർത്തി. (Indian Space Research Organisation)
അതുകൊണ്ട് EOS-05 ഒരു satellite success മാത്രമല്ല; GSLVയുടെ reliability വീണ്ടും തെളിയിക്കുന്ന പരീക്ഷണം കൂടിയാണ്.
ഈ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ ആരാണ്?
ഒരു റോക്കറ്റ് ആകാശത്തേക്ക് ഉയരുമ്പോൾ നമ്മൾ കാണുന്നത് ഏതാനും മിനിറ്റുകൾ മാത്രം.
പക്ഷേ അതിന് പിന്നിൽ വർഷങ്ങളോളം നീളുന്ന ഡിസൈൻ, simulation, testing, manufacturing, software validation, propulsion testing, mission planning, launch operations, tracking എന്നിവയുടെ കൂട്ടായ പരിശ്രമമാണ്.
ISRO ചെയർമാൻ ഡോ. വി. നാരായണന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ISRO സംഘം ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ വിജയത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. Launch operations-ൽ Mission Director തോമസ് കുര്യൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംഘവും നിർണായക ഉത്തരവാദിത്വം വഹിച്ചു. വിക്ഷേപണത്തിന് മുമ്പുള്ള countdown സമയത്ത് എല്ലാ rocket systems, telemetry, control parameters എന്നിവ സാധാരണ നിലയിലാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ച ശേഷമാണ് final clearance നൽകിയത്. (DT Next)
എന്നാൽ EOS-05-ന്റെ യഥാർത്ഥ “heroes” ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയല്ല.
Propulsion engineers, structural engineers, avionics teams, guidance and navigation specialists, satellite designers, software engineers, mission planners, launch-pad technicians, range safety teams, tracking teams — ആയിരക്കണക്കിന് ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെയും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരുടെയും കൂട്ടായ പരിശ്രമമാണ് ഈ വിജയത്തിന് പിന്നിൽ.
അതിനാലാണ് ISROയുടെ ഓരോ വിജയവും ഒരാളുടെ വിജയം എന്നതിനേക്കാൾ ഒരു ദേശീയ ശാസ്ത്രസംവിധാനത്തിന്റെ വിജയം എന്ന നിലയിൽ കാണേണ്ടത്.
ഇന്ത്യയുടെ credibility എന്തുകൊണ്ട് ഉയരുന്നു?
ബഹിരാകാശ രംഗത്ത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ credibility നിർണയിക്കുന്നത് റോക്കറ്റ് ഉണ്ടോ എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അല്ല.
ഒരു രാജ്യം സ്വന്തം payload രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുമോ?
സ്വന്തം launch vehicle ഉപയോഗിച്ച് അത് ഉയർത്തുമോ?
സ്വന്തം cryogenic technology ഉപയോഗിക്കുമോ?
വ്യത്യസ്ത orbit-ുകളിൽ satellite സ്ഥാപിക്കുമോ?
വർഷങ്ങളോളം reliable operations നടത്തുമോ?
ഇവയാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യങ്ങൾ.
EOS-05 ദൗത്യം ഈ ഓരോ മേഖലയിലും ഇന്ത്യയുടെ capability കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു.
GSLVയുടെ ആദ്യകാല payload capabilityയിൽ നിന്ന് ഇപ്പോൾ 2,367 കിലോഗ്രാം payload വഹിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ചയും ഇതിന്റെ തെളിവാണ്. ISRO ചെയർമാൻ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് structural mass optimization, propulsion system improvements തുടങ്ങിയവയിലൂടെ vehicle performance ക്രമേണ മെച്ചപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. (The Times of India)
ഇത് ഇന്ത്യയുടെ technological credibility മാത്രമല്ല, international space market-ലും strategic partnerships-ലും വിശ്വാസ്യത വർധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും.
ഇന്ത്യയുടെ വിക്ഷേപണരംഗത്ത് സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റം
ഒരുകാലത്ത് ഇന്ത്യ വിദേശ launch vehicles ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഘട്ടമുണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ന് ചിത്രം മാറുകയാണ്.
PSLV — polar orbit missions
GSLV — higher-energy geosynchronous missions
LVM3 — heavier payloads
SSLV — smaller satellites
NISAR പോലുള്ള international missions
ചന്ദ്രയാൻ, മംഗൾയാൻ, SpaDeX തുടങ്ങിയ advanced missions
എന്നിങ്ങനെ ഇന്ത്യയുടെ launch architecture കൂടുതൽ diversified ആകുകയാണ്.
ISROയുടെ ഔദ്യോഗിക launch records പ്രകാരം GSLV-F17 2026-ലെ ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ 106-ാമത്തെ launch mission ആണ്; 2025 ജൂലൈയിലെ GSLV-F16/NISAR ദൗത്യത്തിന് ശേഷമുള്ള GSLV mission കൂടിയാണ് ഇത്. (Indian Space Research Organisation)
അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ human spaceflight, heavier payloads, advanced navigation, communications, Earth observation, interplanetary missions എന്നിവയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ പരിപാടിയുടെ പരിധി കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കുക.
ഭാവിയിലെ സുരക്ഷ: ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ബഹിരാകാശത്തിലേക്ക്
ഇന്നത്തെ യുദ്ധങ്ങളും ദേശീയ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും ഭൂമിയിലും കടലിലും ആകാശത്തിലും മാത്രം നടക്കുന്നില്ല.
Space domain ഇപ്പോൾ national security-യുടെ നാലാമത്തെ വലിയ മേഖലയായി മാറുകയാണ്.
Communication satellites ഇല്ലാതെ modern military operations ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
Navigation satellites ഇല്ലാതെ precision systems പരിമിതപ്പെടും.
Earth observation satellites ഇല്ലാതെ border awareness, disaster response, infrastructure monitoring എന്നിവയ്ക്ക് വലിയ data gap ഉണ്ടാകും.
അതുകൊണ്ട് സ്വന്തം satellite observation capability ശക്തമാക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ strategic autonomy വർധിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
EOS-05 അതിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി മാറുന്നു.
പക്ഷേ EOS-05-നെ ഒരു “spy satellite” ആയി മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റാണ്
ഇതിന്റെ പ്രയോജനം സൈനിക രംഗത്ത് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.
ഒരു വലിയ ചുഴലിക്കാറ്റ് കടലിൽ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അതിന്റെ സഞ്ചാരം നിരീക്ഷിക്കാനും,
ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് വെള്ളപ്പൊക്കം ഉണ്ടായാൽ ബാധിച്ച പ്രദേശങ്ങൾ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിയാനും,
കാട്ടുതീ പടരുമ്പോൾ തീയുടെ വ്യാപ്തി വിലയിരുത്താനും,
കൃഷിയിടങ്ങളിൽ മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാനും,
നഗരങ്ങൾ എങ്ങനെ വികസിക്കുന്നു എന്ന് പഠിക്കാനും,
വലിയ infrastructure projects ആസൂത്രണം ചെയ്യാനും
satellite imagery ഉപയോഗിക്കാം.
അതിനാൽ EOS-05-നെ “ആകാശത്തിലെ കണ്ണ്” എന്ന് വിളിക്കുന്നത് സുരക്ഷയുടെ അർത്ഥത്തിൽ മാത്രം അല്ല; വികസനത്തിന്റെയും ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെയും കണ്ണാണ് ഇത്.
2026: ISROയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരവിന്റെ വർഷമോ?
2026-ൽ ISROയ്ക്ക് ചില വെല്ലുവിളികളും നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. ഔദ്യോഗിക mission records പ്രകാരം ജനുവരി 12-ലെ PSLV-C62/EOS-N1 ദൗത്യം വിജയിച്ചില്ല. 2025 മെയ് മാസത്തിലെ PSLV-C61/EOS-09 ദൗത്യവും വിജയിച്ചിരുന്നില്ല. അതിനാൽ GSLV-F17 വിജയം operational confidence നിലനിർത്തുന്നതിൽ പ്രധാനമാണ്. (Indian Space Research Organisation)
ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടത് പരാജയങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നതല്ല.
പരാജയങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിച്ച് അടുത്ത mission കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുക എന്നതാണ് ഒരു mature space programme-ന്റെ അടയാളം.
EOS-05 അതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
ഇനി എന്ത്?
EOS-05 Sub-GTOയിൽ എത്തിയതോടെ ദൗത്യം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല.
ഉപഗ്രഹത്തെ അന്തിമ operational geosynchronous orbit-ലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിന് onboard propulsion ഉപയോഗിച്ചുള്ള orbit-raising manoeuvres നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. തുടർന്ന് commissioning ഘട്ടം പൂർത്തിയാക്കി operational service ആരംഭിക്കും. (The Times of India)
അതിന് ശേഷം യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം തുടങ്ങും:
ഉപഗ്രഹം എത്ര കൃത്യമായി ചിത്രങ്ങൾ നൽകും?
എത്ര വേഗത്തിൽ data ലഭ്യമാക്കും?
ദുരന്തസമയത്ത് എത്രത്തോളം സഹായിക്കും?
Strategic monitoring-ൽ എത്ര വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കും?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരമാണ് EOS-05-ന്റെ ദീർഘകാല വിജയത്തെ നിർണയിക്കുക.
മുന്നിൽ Gaganyaan ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ ദൗത്യങ്ങൾ
EOS-05 വിജയത്തോടെ GSLV programme-ന്റെ confidence ഉയരുന്നത് വരാനിരിക്കുന്ന ദൗത്യങ്ങൾക്കും പ്രധാനമാണ്.
ISRO ചെയർമാൻ വി. നാരായണൻ അടുത്ത സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ആറു ദൗത്യങ്ങൾ കൂടി ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതിൽ navigation satellite NVS-03, Gaganyaan-ന്റെ ആദ്യ uncrewed mission എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. (The Times of India)
അതായത് EOS-05 ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട നേട്ടമല്ല.
ഇന്ത്യയുടെ അടുത്ത ബഹിരാകാശ അധ്യായത്തിലേക്കുള്ള ഒരു stepping stone ആണ്.
അവസാന വാക്ക്
ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഒരു റോക്കറ്റ് ഉയരുമ്പോൾ ഇന്ത്യ ഉയർത്തുന്നത് ഒരു ഉപഗ്രഹം മാത്രമല്ല.
സ്വയംപര്യാപ്തതയുടെ ഒരു ആശയം കൂടിയാണ്.
വിദേശ സാങ്കേതികവിദ്യയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കാതെ സ്വന്തം rocket technology വികസിപ്പിക്കുക.
സ്വന്തം cryogenic technology വികസിപ്പിക്കുക.
സ്വന്തം satellites നിർമ്മിക്കുക.
സ്വന്തം Earth observation data സൃഷ്ടിക്കുക.
സ്വന്തം national security architecture ശക്തിപ്പെടുത്തുക.
അതിനൊപ്പം ആ സാങ്കേതികവിദ്യ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും ഉപയോഗിക്കുക.
EOS-05 അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു launch വിജയത്തിന്റെ വാർത്തയിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല.
ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ആകാശത്തേക്കുള്ള മറ്റൊരു ചുവടല്ല — ഭൂമിയെ കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാനും, സുരക്ഷിതമായി സംരക്ഷിക്കാനും, ഭാവിയെ കൂടുതൽ കൃത്യമായി ആസൂത്രണം ചെയ്യാനുമുള്ള പുതിയ കണ്ണാണ്.
ISROയുടെ ഭാഷയിൽ ഇത് ഒരു mission success.
ഇന്ത്യയുടെ ഭാഷയിൽ — സ്വയംപര്യാപ്ത ബഹിരാകാശ ശക്തിയിലേക്കുള്ള മറ്റൊരു വലിയ ചുവടുവെപ്പ്.
.
![]()




Leave a Reply